I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 điểm)
Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
TIẾNG VIỆT
(Trích)
Trái đất rộng giàu sang bao thứ tiếng
Cao quý thâm trầm rực rỡ vui tươi
Tiếng Việt rung rinh nhịp đập trái tim người
Như tiếng sáo như dây đàn máu nhỏ.
Buồm lộng sóng xô, mai về trúc nhớ
Phá cũi lồng vời vợi cánh chim bay
Tiếng nghẹn ngào như đời mẹ đắng cay
Tiếng trong trẻo như hồn dân tộc Việt.
Mỗi sớm dậy nghe bốn bề thân thiết
Người qua đường chung tiếng Việt cùng tôi
Như vị muối chung lòng biển mặn
Như dòng sông thương mến chảy muôn đời.
Ai thuở trước nói những lời thứ nhất
Còn thô sơ như mảnh đá thay rìu
Điều anh nói hôm nay, chiều sẽ tắt
Ai người sau nói tiếp những lời yêu?
Ai phiêu bạt nơi chân trời góc biển
Có gọi thầm tiếng Việt mỗi đêm khuya?
Ai ở phía bên kia cầm súng khác
Cùng tôi trong tiếng Việt quay về.
(Lưu Quang Vũ – Tiếng Việt)
Câu 1 (0.5 điểm): Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích.
Câu 2 (0.5 điểm): Xác định 02 hình ảnh thiên nhiên được sử dụng để thể hiện sự gần gũi của tiếng Việt trong đoạn trích.
Câu 3 (1.0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của 01 biện pháp nghệ thuật trong hai câu thơ sau:
Tiếng Việt rung rinh nhịp đập trái tim người
Như tiếng sáo như dây đàn máu nhỏ.
Câu 4 (1.0 điểm): Nêu sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình tôi trong đoạn trích.
Câu 5 (1.0 điểm): Từ cảm xúc của nhân vật trữ tình tôi với hành động cùng tiếng Việt quay về, anh/chị hãy bày tỏ suy nghĩ về vai trò của tiếng mẹ đẻ trong việc gắn kết con người với quê hương (trình bày khoảng 5 – 7 dòng).
II. PHẦN LÀM VĂN (6.0 điểm)
Câu 5 (2.0 điểm)
Anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh tiếng Việt qua cảm nhận của nhân vật trữ tình tôi trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.
Câu 6 (4.0 điểm)
Trong thời kỳ hội nhập quốc tế hiện nay, xu hướng sính ngoại – lạm dụng và đề cao ngôn ngữ nước ngoài đang trở nên phổ biến, đặc biệt trong giới trẻ. Điều này có nguy cơ làm lu mờ giá trị của tiếng mẹ đẻ và ảnh hưởng đến sự trong sáng của tiếng Việt.
Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trong cuộc sống hiện đại.